Συνέντευξη στην Σπυροπούλου Κατερίνα
Ο Μάρτιος στο Fruitful Writing δεν υποδέχτηκε την άνοιξη με τα συνηθισμένα λυρικά κλισέ, αλλά με μια εσωτερική κραυγή. Το ποίημα «14 Φλεβάρη» της Σοφίας Οικονόμου κατάφερε να μετατρέψει μια ημερομηνία-σύμβολο σε μια αφορμή για βαθιά ενδοσκόπηση. Με λόγο άμεσο και αφοπλιστικό, η ποιήτρια απογυμνώνει τον έρωτα από τα στολίδια και τις κοινωνικές επιταγές, παρουσιάζοντάς τον ως μια πρωταρχική ανάγκη και μια αναζήτηση της ψυχής που δεν γνωρίζει ώρες, αλλά στιγμές.
Στη συνομιλία που ακολουθεί, η Σοφία Οικονόμου μας καλεί να αναρωτηθούμε αν τελικά ο έρωτας είναι κάτι που «γιορτάζεται» ή κάτι που κυκλοφορεί αθόρυβα στις φλέβες μας, όπως το αίμα, διεκδικώντας την ολότητα της ύπαρξής μας.
Σχετικά με τον ποιητή
Η Σοφία Οικονόμου γεννήθηκε το 1986 στην Κόρινθο και μεγάλωσε κοντά στην Αθήνα. Οι σπουδές της στο τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Παντείου ήταν η αφετηρία μιας πορείας που χαρακτηρίστηκε από την αναζήτηση και την περιπλάνηση σε διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα. Παρά τις αλλαγές, η γραφή παρέμεινε η μοναδική αδιαπραγμάτευτη σταθερά της: ένας τρόπος να αποτυπώνει το «γίγνεσθαι» του κόσμου και του εαυτού της, δίνοντας φωνή ακόμα και σε εκείνα που δεν πρόλαβαν, ή δεν θα προλάβουν ποτέ, να συμβούν.
1. Το ποίημά σας ξεκινά με μια προστακτική: «Μη με ρωτάς αν γιορτάζω τον έρωτα!». Πιστεύετε ότι οι κοινωνικές συμβάσεις και οι συγκεκριμένες ημερομηνίες «φτωχαίνουν» τελικά την ουσία του συναισθήματος;
Δυστυχώς ναι! Ζούμε στην εποχή της εικόνας, μια εποχή όπου η αξία ταυτίζεται με την προβολή. Το συναίσθημα πια δε βιώνεται αλλά προβάλλεται, και μάλιστα με καθορισμένο τρόπο σε καθορισμένο χρόνο. Ο έρωτας όμως , όπως κάθε συναίσθημα, δε θα έπρεπε να ακολουθεί νόρμες. Θα έπρεπε να βιώνεται ελεύθερα, με τρόπο μοναδικό για τον καθένα από εμάς.
2. Γράφετε πως ο έρωτας «δεν ζει σε πλεγμένα δάχτυλα και χείλη». Είναι η σωματική επαφή μια «παγίδα» που συχνά μας αποπροσανατολίζει από την πνευματική φύση του έρωτα;
Ο έρωτας έχει φτάσει να ταυτίζεται με τη σωματική επαφή. Δε διαχωρίζεται πλέον ως συναίσθημα από την απλή σωματική έλξη. Ωστόσο ο έρωτας είναι κάτι πολύ βαθύτερο από δύο σώματα που αγγίζονται. Αφορά δύο ψυχές που ψάχνουν να βρουν τη μια μέσα στην άλλη.
3. Στους στίχους σας, ο έρωτας κρύβεται στα πέταλα ενός λουλουδιού, στις νότες και στον ορίζοντα. Λειτουργεί ο έρωτας ως μια μορφή «όρασης» που μας επιτρέπει να ανακαλύπτουμε την ομορφιά στο απειροελάχιστο;
Θα έλεγα ότι είναι κάτι παραπάνω. Είναι μια κατάσταση σχεδόν υπερβατική που μας επιτρέπει να νιώσουμε τη σύνδεση με τη ζωή γύρω μας. Οξύνει τις αισθήσεις μας με τέτοιο τρόπο που είναι πια αδύνατον να μη γευτούμε, να μη δούμε, να μη νιώσουμε την ομορφιά που μας περιβάλλει. Για κάποιους αυτή η εμπειρία γίνεται τόσο συγκλονιστική που πια γι αυτούς ο έρωτας διαχωρίζεται από το πρόσωπο και πηγάζει από την ίδια τη ζωή ,την τέχνη ,τη φύση… εκεί στρέφεται και από εκεί τρέφεται.
4. Αναφέρετε ότι ο έρωτας «δεν έχει πρόσωπο, ούτε δέκτη». Πόσο δύσκολο είναι για τον σύγχρονο άνθρωπο να αντιληφθεί τον έρωτα ως μια εσωτερική κατάσταση πληρότητας και όχι ως μια σχέση εξάρτησης με κάποιον άλλον;
Η κοινωνία μας είναι διαμορφωμένη με τέτοιο τρόπο ώστε γίνεται σχεδόν αδύνατον. Η «επιτυχημένη» σχέση γίνεται αυτοσκοπός και μέτρο κοινωνικής επιτυχίας. Ο φόβος και το άγχος, που πηγάζουν από την αντίληψη μας για τον τρόπο που χτίζεται η πραγματικότητα γύρω από τη σχέση που θα γίνει γάμος που θα γίνει οικογένεια, μας οδηγούν στην εξάρτηση που αναφέρατε και μας στερούν την ευκαιρία για την εσωτερική πληρότητα.
5. Η ανάγκη της ψυχής «να γίνει πάλι ολόκληρη» αποτελεί τον πυρήνα του ποιήματός σας. Για εσάς προσωπικά, η πράξη της γραφής λειτουργεί ως το μέσο για να επιτευχθεί αυτή η εσωτερική ενοποίηση;
Η πράξη της γραφής είναι για εμένα ο σύνδεσμος ανάμεσα στον κόσμο μέσα μου και τον κόσμο γύρω μου. Το σημείο στο οποίο η εμπειρία συναντά το συναίσθημα. Η συνάντηση οδηγεί σε κατανόηση και η κατανόηση οδηγεί σταδιακά στην ενοποίηση. Οπότε ναι …η γραφή είναι το όχημα μου σε αυτό το ταξίδι!
6. Συνδέετε τον έρωτα με την προσπάθεια «να αγγίξει το θείο». Πού σταματά η ανθρώπινη, γήινη διάσταση και πού ξεκινά η ιερότητα μέσα σε αυτή την αναζήτηση;
Η ιερότητα ξεκινά τη στιγμή που ο άνθρωπος καταφέρνει να υπερβεί το ΕΓΩ, τη στιγμή που επαναπροσδιορίζει τα όρια του και τα αφήνει να ξεθωριάσουν ώστε να γίνει ένα σε πρώτο βήμα με έναν άλλο άνθρωπο και στη συνέχεια με την ίδια τη ζωή.
7. Χρησιμοποιείτε τη λέξη «πάλη». Τι είναι αυτό που μάχεται μέσα μας όταν ερωτευόμαστε; Είναι μια μάχη ενάντια στη λήθη των «χαμένων συναισθημάτων»;
Όταν ερωτευόμαστε ξεσπά μέσα μας μια μάχη ενάντια στην ίδια την αντίληψη του εαυτού μας αρχικά. Ενάντια στην ιδέα ότι είμαστε ως άτομα ένας κόσμος ανεξάρτητος και αυθύπαρκτος. Έπειτα το πραγματικό βίωμα του έρωτα είναι μια μάχη ενάντια σε κάθε προϋπάρχουσα αντίληψη για τη φύση και την ουσία του. Τέλος είναι μια μάχη ενάντια στη λήθη καθώς αυτό το κομμάτι μας που έχουμε θωρακίσει πίσω από τείχη αρχίζει να νιώθει ξανά, η μνήμη ξυπνά και ό,τι έχει θαφτεί έρχεται πάλι στο φως. Δεν είναι εύκολο ούτε ανώδυνο πάντοτε. Είναι όμως λυτρωτικό.
8. Κάνετε μια τολμηρή παρομοίωση με τις «ανάσες» και το «αίμα». Αν ο έρωτας είναι ζωτική λειτουργία, γιατί επιμένουμε να τον αντιμετωπίζουμε ως κάτι εξαιρετικό ή σπάνιο και όχι ως κάτι δομικό για την ύπαρξη;
Ίσως γιατί επιμένουμε να ταυτίζουμε τον έρωτα με συγκεκριμένα πρόσωπα ή καταστάσεις και να περιμένουμε μια συγκεκριμένη έκβαση. Η λέξη έρως όμως παράγεται από το ρήμα έραμαι που σημαίνει επιθυμώ σφοδρά. Η επιθυμία είναι για εμένα ο πυρήνας της ζωής. Είναι όπως το θέσατε ζωτική λειτουργία. Χωρίς αυτή η ζωή δε διαφέρει από την ύπαρξη. Ο έρωτας δεν είναι κάτι σπάνιο, κάτι μαγικό ,κάτι που απλά μας συμβαίνει. Είναι κομμάτι της ίδιας μας της ύπαρξης!
9. Το ποίημα κλείνει με μια καίρια ερώτηση: «Γιορτάζονται οι στιγμές;». Υπάρχει τρόπος να τιμήσουμε το «τώρα» χωρίς να το φυλακίσουμε σε αναμνήσεις ή προκαθορισμένους εορτασμούς;
Ο μόνος τρόπος να τιμήσουμε το «τώρα» είναι να είμαστε πραγματικά παρόντες κάθε στιγμή. Να παίρνουμε όσα έχει να μας δώσει και κυρίως να δίνουμε όσα έχουμε να προσφέρουμε.
Θα ήθελα να θυμούνται ότι η ζωή εξελίσσεται ταυτόχρονα μέσα μας και γύρω μας. Ο,τι θρέψουμε μέσα μας καθρεφτίζεται γύρω μας. Ας είμαστε λοιπόν κάτι περισσότερο από τους φόβους και τις ανησυχίες μας!
Μοιραστείτε μαζί μας ένα δικό σας ποίημα ή λίγους στίχους που σας εκφράζουν αυτή την περίοδο.
[…] Τι να σου πει εσένα το σκοτάδι;
Εσύ το σκοτάδι το κέντησες κρατώντας για βελόνα την ψυχή σου
Και για κλωστή μια ηλιαχτίδα
Και τώρα χορεύεις στα κύματα των αλμυρών δακρύων
Ελεύθερος!
🌹 🌹 🌹
💠 Το Fruitful Writing είναι ένας ανεξάρτητος, μη εμπορικός χώρος. Κάθε ποίημα εδώ δημοσιεύεται με αγάπη, φροντίδα και προσωπικό κόστος – σε χρόνο, σκέψη και δημιουργική ενέργεια. Αν βρίσκεις αξία σε αυτό που διαβάζεις, μπορείς να το δείξεις απλά: με ένα like ή με μια κοινοποίηση. Κάθε στήριξη είναι μια ανάσα συνέχειας.
Fruitful Writing 